Ogromną i niejako “wzorcową” rolę - zarówno organizacyjną jak i ideologiczną - odegrała Leninowska “Iskra”, której pierwszy numer ukazał się na emigracji (w Lipsku) 11 grudnia 1900 r. Periodyk ten był doskonale znany zarówno socjaldemokratom, jak i socjalistom polskim; pierwsi aktywnie uczestniczyli w kolportowaniu i przemycaniu go do kraju. Redakcja “Iskry” była równocześnie organizacją polityczną, dysponowała agentami, którzy tworzyli grupy współdziałania z “Iskrą”; charakterystyczne, że w licznych przypadkach grupy te dokonywały lokalnych przedruków pisma.
Poczynając od 1903 r. pojawiało się po kilkanaście, a od 1905 r. 35 periodyków bolszewickich. Najwięcej wydano w r. 1906 (95 tytułów), od r. 1909 liczba ich zmniejszyła się do przeszło 20 rocznie. Obok prasy bolszewickiej ukazywały się pisma m.in. anarchistyczne (”Chleb i Wola”).
Bolszewicy przywiązywali szczególną rolę do centralnego organu partii, którego redakcja, stosunkowo liczna, pracowała kolektywnie. Od IV Zjazdu partii w 1906 r. był nim “Proletarij”, wydawany na emigracji. Równolegle wychodził “Socyałdiemokrat”. Periodyk pod tym samym tytułem, wydawany od lutego 1908 r. w Paryżu, stał się centralnym organem SDPRR i ukazywał się aż do 1917 r.
Poczynając od 1910 r. partia usiłowała utrzymać legalne wydawnictwo prasowe w Petersburgu. Z początku była to “Zwiezda”, potem “Prawda” (od 1912 r.). Pismo to przynosiło niezwykle szczegółowe informacje o życiu robotników. Polski badacz dziejów Rosji tego okresu, prof. Ludwik Bazylow, nazywa “Prawdę” “szczytowym osiągnięciem w rozwoju prasy bolszewickiej”. Prasa bolszewicka szczególnie intensywnie zaczęła się rozwijać po rewolucji lutowej, ale już w lipcu Rząd Tymczasowy przystąpił do kontrofensywy - zamknięto “Prawdę” i inne pisma bolszewickie, które tradycyjnie od 1905 r. w dużej mierze adresowane były do żołnierzy.
Discussion
Comments are disallowed for this post.
Comments are closed.