// you’re reading...

Uncategorized

Pamiętniki i wspomnienia wydawców i redaktorów

Stosunkowo nieliczne są także pamiętniki oraz wspomnienia wydawców i redaktorów. Najwięcej tego typu źródeł odnosi się do prasy PPS i PPS Frakcji Rewolucyjnej (wspomnienia Leona Wasilewskiego, a także zbiory okazjonalnie przygotowywanych wspomnień), PPS Lewicy (pamiętnik Romana Jabłonowskiego) i PPS zaboru pruskiego. Nadto na łamach samej prasy partyjnej, zwłaszcza w numerach jubileuszowych, znaleźć można szereg wspomnień i relacji, a także materiałów typu statystycznego, dokumentalnego itp. W sumie nie są to materiały zbyt obfite, brak jest zwłaszcza przekazów źródłowych, świadczących        o szeroko pojętym odbiorze treści i oddziaływaniu partyjnej prasy. Warunki wojenne sprawiły, że niezwykle szczupłe są przekazy źródłowe odnoszące się do dziejów prasy socjalistycznej lat 1914-1918.
Istotnym źródłem do dziejów prasy robotniczej (a także ludowej) są korespondencje robotnicze zamieszczane na jej łamach. Przy badaniu ich treści trzeba jednak zachować dużą dozę krytycyzmu, nie zawsze bowiem były one spontaniczne,      a bardzo często pisane według narzuconego schematu, co nie odbiera im wartości jako źródła.
Dzieje polskiej prasy socjalistycznej jako przedmiot badań nie stanowią “białej plamy”. Wielu historyków różnych pokoleń frapował ów temat. Podstawę warsztatu badawczego stworzyła niewątpliwie prof. dr Źanna Kormanowa, opracowując cenną bibliografię polskich druków socjalistycznych do 1918 r. Ta sama autorka już w latach trzydziestych publikowała monografie pierwszych periodyków socjalistycznych. Obok niej na łamach “Niepodległości” ogłaszał swe artykuły L. Wasilewski. Ż. Kormanowa kontynuując swe zainteresowania opracowała monografię “Proletariatu” i poprzedzoną wstępem, reedycję tego pisma. Kilka cennych informacji do dziejów polskiej prasy      w Galicji w jej najwcześniejszym okresie ogłosiła Wacława Sokołowska, późniejsze dzieje tej prasy były m.in. przedmiotem zainteresowania Józefa Buszki i autora tej książki, który ogłosił także szkice obejmujące dzieje prasy PPS, PPS Lewicy   i PPS Frakcji Rewolucyjnej. Sporo uwagi poświęcili prasie socjalistycznej Franciszek Hawranek, Janina Kasprzakowa, Aleksander Kochański, Krystyna Murzynowska, Bronisław Radlak, Władysław Zieliński i inni. Gdy mowa o okresie I wojny światowej, warto przede wszystkim zwrócić uwagę na cenną monografię Andrzeja Slisza, traktującą o polskiej prasie      w rewolucyjnej Rosji, oraz artykuł Józefa Jakubowskiego        o “Naszej Sprawie” i Jerzego Feliksiaka o “Jedności Robotniczej”.

Discussion

Comments are disallowed for this post.

Comments are closed.