Najogólniej rzecz biorąc, poczynając od “Iskry”, prasa bolszewicka tworzona była według modelu, który brał pod uwagę warunki działania w kraju i jego rozległe terytorium. Na ogół centralne organa partii, mające charakter pism teoretyczno-programowych i politycznych, drukowane były za granicą i kolportowane nielegalnie w kraju. Natomiast terenowa prasa partyjna drukowana była w kraju. Nadto za granicą drukowano liczne biuletyny organizacyjne. Pierwsze legalne gazety usiłowano wydawać w końcu 1905 r. Zostały one jednak szybko zlikwidowane przez carskie władze; w Petersburgu np. zdołano wydać tylko 28 numerów pisma “Nowaja Żyzn”(od27IX do 3 XII). Kolejne, udane próby podjęto dopiero w 1910 r. W końcu 1911 r. pojawił się pierwszy legalny miesięcznik w nakładzie 5 tys. egz. - nosił on tytuł “Proswieszczenije” i utrzymał się do 1914 r. Nie powiodła się natomiast próba wydawania w 1914 r. pierwszego legalnego dwutygodnika dla kobiet; pismo zamknięto tuż po wybuchu wojny (”Rabotnica”). Bolszewicka prasa zawodowa pojawiła się w 1905 r. Ogółem do 1917 r. zarejestrowano 44 tytuły, przy czym pierwszym ogólno zawodowym periodykiem było moskiewskie “Raboczaje Dieło” z 1909 r.
Oczywiście nie można porównywać nakładów prasy polskiej i prasy wydawanej przez SDPRR, którą tłoczono dla znacznie liczniejszego odbiorcy. Tak np. nakład “Iskry” wynosił 8-10 tys. egz., petersburska “Nowaja Żyzn” z 1905 r. miała 60-80 tys., mniej więcej taki sam nakład miały “Zwiezda” i “Prawda” (w 1917 r. do 100 tys., egz.).
Discussion
Comments are disallowed for this post.
Comments are closed.